Veel vennootschappen in de provincie Alicante blijven onder de grenzen van art. 263.2 van de Spaanse wet op de kapitaalvennootschappen (LSC) en hoeven zich niet te laten controleren. Om dat na te gaan, raadpleegt u de gids over de verplichte controle en de geldende drempels in 2026. Hier behandelen wij de andere kant: wanneer het zinvol is zich zonder verplichting te laten controleren en hoe de opdracht wordt voorbereid.
Wat is een vrijwillige controle en welke waarde heeft zij?
Het is de controle van de jaarrekening door een auditor die is ingeschreven in het officieel Spaans register van wettelijke auditors (ROAC), op initiatief van de vennootschap zelf. De LAC omschrijft de wettelijke controle als het onderzoeken en verifiëren van de jaarrekening om een verklaring over de betrouwbaarheid ervan af te geven die gevolgen kan hebben tegenover derden (art. 1.2 LAC). De auditor past dezelfde voor Spanje aangepaste internationale controlestandaarden (ISA) (NIA-ES) en dezelfde onafhankelijkheidseisen toe als bij een verplichte controle.
Het resultaat is een oordeel over de vraag of de jaarrekening een getrouw beeld geeft volgens het PGC of het PGC voor het mkb (PGC PYMES). Het berust op een redelijke mate van zekerheid: het garandeert niet de levensvatbaarheid van de onderneming of de volledige afwezigheid van fouten.
Wanneer loont het voor een mkb-onderneming?
Bankfinanciering en relaties met derden
Banken, leveranciers met een aanzienlijk handelsrisico of sommige klanten kunnen bij de beoordeling van een transactie waarde hechten aan een gecontroleerde jaarrekening. De controle garandeert geen financiering, maar biedt informatie die door een onafhankelijke professional is beoordeeld.
Aandeelhouders die niet bij het bestuur betrokken zijn
In familiebedrijven of ondernemingen met investerende aandeelhouders geeft zij iedereen een getoetst beeld van de jaarrekening die de algemene vergadering vaststelt, wat nuttig is bij de winstuitkering of bij de toe- en uittreding van aandeelhouders.
Koop en verkoop, fusies en toetreding van investeerders
Overweegt u de onderneming geheel of gedeeltelijk te verkopen, dan vergemakkelijkt een gecontroleerde jaarrekening over een of meer boekjaren het onderzoek door de koper. De controle vervangt geen due diligence, die een andere reikwijdte heeft, maar maakt die doorgaans vlotter.
Voorbereiding op de verplichte controle
Een groeiende vennootschap die de grenzen van € 2.850.000 balanstotaal, € 5.700.000 netto-omzet of 50 werknemers nadert, kan erop vooruitlopen. In het eerste controlejaar moeten de beginbalanssaldi worden onderzocht, en door dat tijdig te doen voorkomt u verrassingen in het jaar waarin de controle verplicht wordt. De hervorming die deze grenzen wilde verhogen, is op de datum van deze update niet aangenomen: het wetsvoorstel is op 06-10-2026 met de ontbinding van de Cortes Generales (het Spaanse parlement) vervallen, zoals wij uitleggen in ons artikel over het wetsvoorstel met nieuwe drempels.
Interne beheersing
Tijdens de werkzaamheden kan de auditor zwakke punten vaststellen in de processen voor ontvangsten, betalingen, voorraden of de boekhoudkundige afsluiting, en hij meldt de significante tekortkomingen in de interne beheersing die hij vaststelt aan de directie. Zoekt u een bredere doorlichting van processen en efficiëntie, dan past een specifieke opdracht voor bedrijfsstrategie beter.
Verschillen met de verplichte controle
| Aspect | Verplicht | Vrijwillig | Op verzoek van de minderheid |
|---|---|---|---|
| Grondslag | Wet (art. 263 LSC, DA 1.ª LAC en RLAC) | Besluit van de vennootschap | Verzoek van aandeelhouders met ten minste 5% van het kapitaal (art. 265.2 LSC) |
| Benoeming | Algemene vergadering, vóór het einde van het boekjaar en voor een eerste periode van 3 tot 9 jaar (art. 264.1 LSC) | Zoals de vennootschap besluit; de voorwaarden staan in de controleovereenkomst | Handelsregistrator van de statutaire zetel |
| Termijn | Vóór de balansdatum van het te controleren boekjaar | Er geldt geen specifieke wettelijke termijn, maar het is raadzaam de opdracht vóór de balansdatum te geven | Binnen drie maanden na de balansdatum |
| Deponering van de verklaring | Ja, samen met de jaarrekening (art. 279.1 LSC) | Alleen als de benoeming in het handelsregister is ingeschreven | Ja, samen met de jaarrekening (art. 279.1 LSC) |
Deponering en openbaarheid
Dit punt roept de meeste vragen op. Art. 279.1 LSC verplicht de verklaring van de auditor samen met de jaarrekening te deponeren wanneer de vennootschap controleplichtig is, wanneer de controle op verzoek van de minderheid is vastgesteld of wanneer zij vrijwillig is en de benoeming van de auditor in het handelsregister is ingeschreven. Iedereen kan inzage krijgen in de gedeponeerde stukken (art. 281 LSC). Laat de vennootschap de vrijwillige benoeming dus inschrijven, dan wordt de verklaring openbaar; doet zij dat niet, dan wordt de verklaring aan de vennootschap overhandigd, die zelf beslist aan wie zij haar verstrekt.
De inschrijving heeft ook andere gevolgen: ziet de aldus benoemde auditor van de opdracht af of kan hij de verklaring niet afgeven, dan moet hij dat ook aan het handelsregister melden (art. 10.4 RLAC).
De controle op verzoek van de minderheid (art. 265.2 LSC)
Bij vennootschappen die niet controleplichtig zijn, kunnen aandeelhouders die ten minste 5% van het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen, de handelsregistrator van de statutaire zetel verzoeken op kosten van de vennootschap een auditor te benoemen voor de controle van de jaarrekening van een bepaald boekjaar. Zij moeten dat verzoeken binnen drie maanden na de balansdatum van dat boekjaar. Bij een boekjaar gelijk aan het kalenderjaar loopt de termijn af op 31-03 van het volgende jaar; valt die op een niet-werkdag, controleer dan de berekening.
De procedure staat in het Spaanse reglement van het handelsregister (art. 359 tot en met 361). De controle is beperkt tot de jaarrekening en het jaarverslag van het laatste boekjaar. De vennootschap kan bezwaar maken als zij met documenten aantoont dat de benoeming niet aan de orde is of als zij de bevoegdheid van de verzoeker betwist. Voor de minderheidsaandeelhouder is dit een informatie-instrument; voor de vennootschap is het raadzaam er rekening mee te houden bij de planning van het opmaken van de jaarrekening en de algemene vergadering, die wij bespreken in de kalender voor de jaarrekening en de benoeming van de auditor.
Wat u nodig hebt om te beginnen
- Het doel bepalen. Beslis waarvoor u de verklaring wilt (bank, aandeelhouders, koper, voorbereiding) en of u de benoeming laat inschrijven.
- De opdracht overeenkomen. De auditor moet eerst zijn onafhankelijkheid en zijn capaciteit om de opdracht uit te voeren beoordelen, en de controleovereenkomst moet schriftelijk worden vastgelegd met ten minste de te controleren jaarrekening, de looptijd van de opdracht, het doel en de termijn voor de afgifte van de verklaring (art. 11 RLAC).
- Indien mogelijk vóór de balansdatum contracteren. Zo kan de auditor de fysieke voorraadtelling bijwonen en tijdig plannen.
- De documentatie voorbereiden. Afgesloten boekhouding, proef- en saldibalans, voorraadlijst, bankaansluitingen, belangrijke contracten, notulenboek en, zodra beschikbaar, de door het bestuursorgaan opgemaakte jaarrekening.
- Een aanspreekpunt aanwijzen. Een medewerker van het financiële team die de informatieverzoeken coördineert, verkort de doorlooptijd aanzienlijk.
Veelgestelde vragen
Wordt de verklaring van een vrijwillige controle bij het handelsregister gedeponeerd?
Alleen als de benoeming van de auditor in het handelsregister is ingeschreven. In dat geval moet zij samen met de jaarrekening worden gedeponeerd (art. 279.1 LSC) en is zij toegankelijk voor derden.
Kan een minderheidsaandeelhouder de vennootschap tot controle verplichten?
Ja, als hij alleen of samen met andere aandeelhouders ten minste 5% van het kapitaal vertegenwoordigt en de handelsregistrator daarom verzoekt binnen drie maanden na de balansdatum (art. 265.2 LSC). De benoeming gebeurt op kosten van de vennootschap.
Kan ik mij maar één jaar laten controleren?
Bij een vrijwillige controle wordt de duur van de opdracht in de controleovereenkomst vastgelegd. De minimumperiode van drie jaar van art. 264.1 LSC betreft de benoeming door de algemene vergadering van de auditor die de jaarrekening verplicht moet controleren.
Officiële bronnen
- Spaanse wet op de kapitaalvennootschappen, geconsolideerde tekst (BOE): art. 263, 264, 265, 279 en 281
- Wet 22/2015 op de wettelijke controle van de jaarrekening, geconsolideerde tekst (BOE): art. 1
- Koninklijk besluit 2/2021, uitvoeringsbesluit bij de LAC (BOE): art. 10 en 11
- Koninklijk besluit 1784/1996, reglement van het handelsregister (BOE): art. 354 en 359 tot en met 361
- Koninklijk besluit 806/2026 van 5 oktober tot ontbinding van de Cortes Generales en uitschrijving van verkiezingen (BOE-A-2026-20742)
Overweegt u uw jaarrekening te laten controleren zonder daartoe verplicht te zijn, dan helpen wij u de reikwijdte en de planning van de opdracht te bepalen. Bekijk onze dienst voor de controle van de jaarrekening en onze werkwijze als auditors in Alicante. Neem contact op met ons team en wij bestuderen uw situatie.
Artikel opgesteld door het technische team van Controlaudit. Bijgewerkt op 08-10-2026. Deze inhoud is informatief en vervangt geen professioneel advies over uw specifieke situatie.