Het antwoord op de vraag «moet ik mij laten controleren?» staat in de Spaanse wet op de kapitaalvennootschappen (LSC), wet 22/2015, de Spaanse Wet op de wettelijke controle (LAC), en het uitvoeringsbesluit daarbij (koninklijk besluit 2/2021, RLAC). Hier leggen wij uit wat geldt; wat er is gebeurd met de hervorming die in het Congres werd behandeld, analyseren wij in ons artikel over het wetsvoorstel met nieuwe controledrempels.
Welke vennootschappen moeten hun jaarrekening laten controleren?
Volgens art. 263.1 LSC moeten de jaarrekening en, in voorkomend geval, het jaarverslag door een wettelijke auditor worden gecontroleerd. De algemene regel is controle; de vrijstelling op grond van omvang in lid 2 is de uitzondering. DA 1.ª RLAC (eerste aanvullende bepaling) breidt dit criterium uit tot elke organisatie die een jaarrekening moet opmaken, ongeacht haar rechtsvorm.
De drie grenzen van art. 263.2 LSC en de regel van twee boekjaren
Een vennootschap is vrijgesteld van controle als zij gedurende twee opeenvolgende boekjaren op elke balansdatum aan ten minste twee van deze drie omstandigheden voldoet:
| Grens | Geldend (art. 263.2 LSC) | Voorgesteld in wetsvoorstel 121/000075 (vervallen op 06-10-2026, niet aangenomen) |
|---|---|---|
| Balanstotaal | Niet meer dan € 2.850.000 | Niet meer dan € 3.565.000 |
| Netto-omzet over het jaar | Niet meer dan € 5.700.000 | Niet meer dan € 7.125.000 |
| Gemiddeld aantal werknemers | Niet meer dan 50 | Niet meer dan 50 |
De regel werkt in beide richtingen: de vrijgestelde vennootschap verliest de vrijstelling als zij gedurende twee opeenvolgende boekjaren niet langer aan twee van de drie omstandigheden voldoet. Eén jaar erboven, of eronder, verandert de situatie niet.
Een voorbeeld met hypothetische cijfers: een vennootschap sluit 2025 en 2026 af met ongeveer € 3.100.000 balanstotaal, € 5.200.000 netto-omzet en 38 werknemers. Zij overschrijdt de grens voor het balanstotaal, maar niet de andere twee, dus zij voldoet op beide balansdata aan twee omstandigheden en is vrijgesteld. Zou haar netto-omzet op één balansdatum meer dan € 5.700.000 bedragen, dan voldeed zij nog maar aan één; de verplichting ontstaat als dat zich op de volgende balansdatum herhaalt.
Een snel beslisschema:
- Valt de organisatie onder een van de hieronder vermelde bijzondere gevallen? Zo ja, dan moet zij zich ongeacht haar omvang laten controleren.
- Gaat het om het eerste boekjaar na oprichting, omzetting of fusie? Pas dan de bijzondere regel van art. 263.3 toe.
- Zo niet, controleer dan de laatste twee balansdata: heeft zij op elk daarvan aan ten minste twee van de drie omstandigheden voldaan? Is het antwoord voor beide ja, dan is zij op grond van omvang vrijgesteld.
Het eerste boekjaar na oprichting, omzetting of fusie
Art. 263.3 LSC bevat een eigen regel: in het eerste boekjaar na de oprichting, omzetting of fusie is de vennootschap vrijgesteld als zij op de balansdatum van dat boekjaar aan ten minste twee van de drie omstandigheden voldoet. Er hoeft niet te worden gewacht op een tweede boekjaar om de vrijstelling toe te passen.
Gevallen die niet van de omvang afhangen
DA 1.ª LAC verplicht in elk geval tot controle voor organisaties, ongeacht hun rechtsvorm, die:
- Effecten uitgeven die zijn toegelaten tot de handel op officiële secundaire markten of multilaterale handelsfaciliteiten.
- Obligaties uitgeven via een openbare aanbieding.
- Zich gewoonlijk met financiële bemiddeling bezighouden.
- Een activiteit uitoefenen die onder de regelgeving inzake de regulering van en het toezicht op particuliere verzekeringen valt, evenals pensioenfondsen en hun beheerders.
- Subsidies of steun ontvangen, of contracten sluiten met de publieke sector, binnen de grenzen die het uitvoeringsbesluit vaststelt.
Bovendien kunnen aandeelhouders die ten minste 5% van het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen, ook als de vennootschap niet controleplichtig is, de handelsregistrator verzoeken voor een bepaald boekjaar een auditor te benoemen, op kosten van de vennootschap. Zij moeten dat doen binnen drie maanden na de balansdatum van dat boekjaar (art. 265.2 LSC). Andere sectorale regelgeving, zoals die voor stichtingen of coöperaties, kan een eigen controleplicht opleggen: het is raadzaam die per geval na te gaan.
Subsidies en overheidsopdrachten van meer dan € 600.000
De twee gevallen van € 600.000 staan in het RLAC en hebben verschillende gevolgen in de tijd:
- Subsidies of steun ten laste van overheidsbegrotingen of fondsen van de Europese Unie voor een totaalbedrag van meer dan € 600.000 in een boekjaar (DA 2.ª RLAC): dat boekjaar wordt gecontroleerd, evenals de boekjaren waarin de gesubsidieerde activiteiten of investeringen worden uitgevoerd.
- Overheidsopdrachten voor een totaalbedrag van meer dan € 600.000 dat bovendien meer dan 50% van de netto-omzet vertegenwoordigt (DA 3.ª RLAC): dat boekjaar en het volgende worden gecontroleerd.
In de provincie Alicante raakt dit vaak ondernemingen met regionale steun of Europese fondsen. Wij leggen het uitgebreid uit in de gids over de verplichte controle bij subsidies of overheidsopdrachten van meer dan € 600.000.
Wie benoemt de auditor en wanneer?
De algemene vergadering benoemt de auditor vóór het einde van het te controleren boekjaar, voor een eerste periode van drie tot negen jaar (art. 264.1 LSC). DA 4.ª RLAC stelt dezelfde regel vast voor organisaties die op grond van omvang, subsidies of overheidsopdrachten controleplichtig zijn. Benoemt de vergadering niet tijdig een auditor, dan kunnen de bestuurders of iedere aandeelhouder de handelsregistrator verzoeken er een aan te wijzen (art. 265.1 LSC). De termijnen voor benoeming, opmaken, vaststelling en deponering staan in onze kalender voor de jaarrekening en de benoeming van de auditor.
Ook vennootschapsrechtelijke transacties kunnen de tussenkomst van een auditor vereisen, zelfs als de vennootschap niet controleplichtig is. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de kapitaalverhoging door verrekening van vorderingen van art. 301 LSC bij de naamloze vennootschap.
Gaat dit veranderen? De hervorming is vervallen
Wetsvoorstel 121/000075 tot wijziging van de omvangscriteria van ondernemingen voor de financiële verslaggeving stelde voor de vrijstellingsgrenzen te verhogen tot € 3.565.000 balanstotaal en € 7.125.000 netto-omzet, met behoud van de 50 werknemers. Met de ontbinding van de Cortes Generales bij koninklijk besluit 806/2026 van 5 oktober (BOE van 06-10-2026) vermeldt de fiche van het Congres het voorstel sinds 06-10-2026 als «Concluido – (Caducado)» (afgesloten, vervallen). Het is nooit aangenomen: de geldende grenzen uit de tabel zijn die welke op de balansdatum 2026 van toepassing zijn. Elke wijziging vereist een nieuw wetgevingsinitiatief in de nieuwe zittingsperiode, en op dit moment is er geen datum te voorzien.
Veelgestelde vragen
Zijn de nieuwe drempels van € 3.565.000 en € 7.125.000 aangenomen?
Nee. Het wetsvoorstel dat ze voorstelde, is op 06-10-2026 met de ontbinding van de Cortes Generales vervallen. Voor het boekjaar 2026 gelden de grenzen van € 2.850.000, € 5.700.000 en 50 werknemers (art. 263.2 LSC).
Wat gebeurt er als ik de grenzen maar één jaar overschrijd?
Niets, wat de verplichting op grond van omvang betreft. De vrijstelling gaat pas verloren als de vennootschap gedurende twee opeenvolgende boekjaren niet langer aan twee van de drie omstandigheden voldoet (art. 263.2 LSC).
Tellen subsidies mee, ook als mijn onderneming klein is?
Ja. Ontvangt zij in een boekjaar in totaal meer dan € 600.000 aan subsidies of overheidssteun, dan moet zij zich ongeacht haar omvang laten controleren (DA 2.ª RLAC). Om te bepalen wanneer ze als ontvangen gelden, is het moment bepalend waarop ze in de boekhouding moeten worden verwerkt.
Wie benoemt de auditor?
De algemene vergadering, vóór het einde van het te controleren boekjaar. Doet zij dat niet terwijl zij daartoe verplicht is, dan kunnen de bestuurders of iedere aandeelhouder de handelsregistrator om de benoeming verzoeken.
Kan ik mij vrijwillig laten controleren?
Ja. Een vrijwillige controle geeft zekerheid aan banken, aandeelhouders of kopers. Wordt de benoeming van de auditor in het handelsregister ingeschreven, dan moet de controleverklaring samen met de jaarrekening worden gedeponeerd (art. 279.1 LSC).
Officiële bronnen
- Spaanse wet op de kapitaalvennootschappen, geconsolideerde tekst (BOE): art. 263, 264, 265 en 279
- Wet 22/2015 op de wettelijke controle van de jaarrekening, geconsolideerde tekst (BOE): DA 1.ª
- Koninklijk besluit 2/2021, uitvoeringsbesluit bij de LAC (BOE): DA 1.ª tot en met 4.ª
- BOCG, Congreso, serie A, nr. 75-1: wetsvoorstel 121/000075 (vervallen)
- Congreso de los Diputados: behandelingsfiche van 121/000075
- Koninklijk besluit 806/2026 van 5 oktober tot ontbinding van de Cortes Generales en uitschrijving van verkiezingen (BOE-A-2026-20742)
Twijfelt u of uw vennootschap dit boekjaar controleplichtig is, dan kunnen wij dat nagaan aan de hand van uw cijfers van de laatste twee balansdata. Bekijk onze dienst voor de controle van de jaarrekening en, als u de jaarrekening moet laten opstellen, die voor het samenstellen van de jaarrekening. Wij werken vanuit Alicante in de hele provincie, zoals wij uitleggen op onze pagina over auditors in Alicante. Neem contact op met ons team en wij antwoorden u vrijblijvend.
Artikel opgesteld door het technische team van Controlaudit. Bijgewerkt op 08-10-2026. Deze inhoud is informatief en vervangt geen professioneel advies over uw specifieke situatie.